ประวัติเจ้าแม่กวนอิม

เจ้าแม่กวนอิม พระโพธิสัตว์กวนอิม

เจ้าแม่กวนอิม หรือพระโพธิสัตว์กวนอิม ได้ชื่อว่าเป็นเทพผู้มีความรักความเมตตาต่อสัตว์โลก ต้องการให้หลุดพ้นจากความทุกข์ เป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปว่าเจ้าแม่กวนอิมจะรับฟังเสียงร้องไห้คร่ำครวญและรับรู้ถึงความทุกข์ทรมาน ได้ยินคำร้องขอความช่วยเหลือจากมนุษยชาติ ปางหนึ่งของพระโพธิสัตว์กวนอิมที่แสดงถึงความเมตตาคือ ท่านนั่งอยู่บนดอกบัวถือแจกันที่เติมน้ำหวานแห่งความเมตตาและปัญญา

ในพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน โพธิสัตว์คือผู้สร้างสมบุญบารมีเพื่อโปรดสัตว์ให้พ้นทุกข์ แน่วแน่บำเพ็ญเพียรเพื่อที่จะเป็นพระพุทธเจ้าต่อไปในอนาคต เจ้าแม่กวนอิม หรือพระโพธิสัตว์กวนอิมจึงแตกต่างจากเทพเจ้าองค์อื่น ๆ สำหรับตำนานความกตัญญูของท่านนั้นมีเรื่องราวที่ยิ่งใหญ่สมัยที่ยังเป็นองค์หญิงเมี่ยวซ่าน ทรงได้สละดวงตาทั้งสองและแขนทั้งสองข้างเพื่อใช้ปรุงเป็นยารักษาพระบิดา คือพระเจ้าเมี่ยวจวง จนฟื้นคืนมาเป็นปกติ และเมื่อทรงบรรลุมรรคผลเป็นพระโพธิสัตว์กวนอิม องค์พระศากยมุนี (พระพุทธเจ้า) จึงได้ประทานคืนดวงตาพันดวงและแขนพันข้างแก่พระองค์ โดยหลังจากได้ดวงตาและแขนคืนมาแล้ว พระโพธิสัตย์กวนอิมได้แสดงปาฏิหาริย์ปางพันเนตร พันกร ซึ่งภาพนิมิตดังกล่าวกลายเป็นที่มาของ “เจ้าแม่กวนอิมพันเนตรพันกร” ที่มีความหมายแฝงอยู่สองความหมาย คือ

ดวงตา ทั้ง 1,000 ดวง ที่คอยเฝ้าดูแลสัตว์โลกผู้อยู่ในห้วงทุกข์ และทรงใช้พระกรทั้ง 1,000 ข้างเพื่อช่วยเหลือสัตว์โลกให้หลุดพ้นจากวัฏสงสาร ส่วนในความหมายที่สองก็คือ การปราบมา

การบูชาเจ้าแม่กวนอิม

เชื่อกันว่าผู้ใดมีความศรัทธาในองค์พระโพธิสัตว์กวนอิม จะต้องเป็นผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลธรรม ไม่ทำบาป เทศกาลคัญที่เกี่ยวกับเจ้าแม่กวนอิม จึงมักกินเจ และของถวายจะเป็นอาหารเจ แต่ก็ขึ้นอยู่กับความเชื่อของแต่ละท้องถิ่น สำหรับในประเทศไทยจะนิยมถวายน้ำชา ผลไม้ และดอกบัว

ส่วนการไปไหว้ขอพรเจ้าแม่กวนอิมที่ฮ่องกงนั้น เพียงจุดธูปไหว้และถวายกระดาษเงินกระดาษทอง ก็เพียงพอแล้ว

รูปเคารพ เจ้าแม่กวนอิม

เจ้าแม่กวนอิมพันเนตรพันกร “เชียนโส่วเชียนเอี่ยนกวนอิน” (千手千眼观音)

เป็นปางหนึ่งของพระโพธิสัตว์กวนอิมที่มีมานานตั้งแต่โบราณ มีภาพแกะสลักเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์กวนอิมปางพันเนตรพันกรเก่าแก่อยู่ในถ้ำพุทธศิลป์ที่ถ้ำม่อเกา แล้วยังมีภาพแกะสลักไม้ในศิลปะราชวงศ์เหลียวและสมัยหนานเป่ยเฉา โดยมากจะไม่ได้นิยมเรียกชื่อเต็มยาวแบบนี้ แต่จะเรียกปางนี้กันว่า “เจ้าแม่กวนอิมพันมือ” เป็นปางเจ้าแม่กวนอิมที่มีพลังในการปราบสิ่งอัปมงคล และป้องกันสิ่งชั่วร้ายไม่ให้มารบกวน

ที่โด่งดังมากที่สุดคือ ประติมากรรมหินแกะสลักเจ้าแม่กวนอิมพันเนตรพันกรที่เมืองต้าจู้ (大足) เป่าติ่งซาน นครฉงชิ่ง เป็นต้น

เจ้าแม่กวนอิมประทานบุตร” หรือ “ซ่งจื่อกวนอิม” (送子观音)

ปางนี้มักพบในงานศิลปของจีน ทั้งรูปวาด และภาพแกะสลัก โดยในบันทึกเก่าแก่สมัยราชวงศ์ซ่ง ราชวงศ์หยวน ราชวงศ์หมิง และราชวงศ์ชิง มีเจ้าแม่กวนอิมในปางต่างๆ โดยเจ้าแม่กวนอิมปางประทานบุตร นั้นมาจากทางลัทธิเต๋า โดยเรียกท่านว่า “หนานไห่กู่ฝอ” โดยเฉพาะแถบฮกเกี้ยนและไต้หวัน จะเรียก กวนอินมา หรือ กวนอิมเนี๊ย ในสำเนียงแต้จิ๋ว

เชื่อกันว่า หากผู้ขอบุตรเป็นผู้มีศรัทธามากและประพฤติดีเสมอมา จะมีบุตรที่เป็นเด็กดีเลี้ยงง่ายให้คุณพ่อแม่มาเกิดในเร็ววัน

สำหรับที่ฮ่องกงนั้น เจ้าแม่กวนอิม อ่าวรีพัลส์เบย์จะมีชื่อเสียงในเรื่องการขอบุตร แล้วยังขอเพศของบุตรจากพระสังกัสจายได้อีก วัดกวนอิม รีพัลส์เบย์ จึงเป็นวัดที่แนะนำสำหรับผู้นับถือเจ้าแม่กวนอิมและมีบุตรยาก